Temel Motor Yeterliliklerinin Değerlendirilmesinde Motorische Basiskompetenzen (MOBAK) 1-2 Testi: Sistematik Derleme
DOI:
https://doi.org/10.70736/spjses.308Anahtar Kelimeler:
MOBAK, nesne kontrol, temel motor yeterlilikler, yer değiştirmeÖzet
Bu çalışmasının amacı, motor gelişimle ilgili Türkiye’de yaygın olarak kullanılmayan test aracının kapsamlı bilgisini tarayarak literatüre sunmaktır. Çalışmamızda, Sistematik derlemeler için tercih edilen raporlama öğeleri (PRISMA) rehberi kullanılarak Web of Science, Pubmed, Google Akademik, Researchgate ve Academia veri tabanlarında, “Motorische Basiskompetenzen”, “MOBAK” “MOBAK 1” “MOBAK 1-2” ‘Motorische Basiskompetenzen 1’ ‘Motorische Basiskompetenzen 1-2’ anahtar kelimeleri ile tarama gerçekleştirilmiştir. Çalışma, 2025 Ocak ayı itibarıyla son 10 yılda gerçekleştirilen çalışmaların derlenmesinden oluşmaktadır. Ulaşılan toplam 41 araştırma içerisinden dahil etme kriterlerini karşılayan 12 tane makale değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmaların metodolojik kalitesi, modifiye Downs ve Black kontrol listesi ile değerlendirilmiştir. Dahil edilen çalışmalardan, 11’i kesitsel ve 1’i deneysel desende olduğu görülmüştür. Araştırmalarda temel değişkenler; cinsiyet, yaş, vücut kitle indeksi, fiziksel aktivite düzeyi, yaşam kalitesi ve sosyal ilişkiler olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak; MOBAK 1-2 test bataryasının çocukların temel motor yeterliliklerini değerlendirmede uluslararası düzeyde geçerli, güvenilir ve pedagojik açıdan güçlü bir araç olduğu; Türkiye'deki okul ortamlarında yaygınlaştırılmasının ise motor gelişim takibi ve fiziksel eğitim programlarının standardizasyonu için bir gereklilik olduğu belirlenmiştir.
Referanslar
Araneda, J. B., Albornoz, P. D. P., Ríos, D. D., Serrano, C. T., & Ferro, E. F. (2024). Evaluation of basic motor skills in children in 1st grade using MOBAK 1-2 test in a school in Santiago, Chile. Revista Educación Física Chile, 1-17.
Batez, M., Milošević, Ž., Mikulić, I., Sporiš, G., Mačak, D., & Trajković, N. (2021). Relationship between motor competence, physical fitness, and academic achievement in young school-aged children. BioMed Research International, 2021(1), 6631365.
Berki, T., Pikó, B., & Page, R. M. (2020). Hungarian adaptation of the sport commitment questionnaire-2 and test of an expanded model with psychological variables. Physical Culture and Sport Studies and Research, 86(1), 15-26. https://doi.org/10.2478/pcssr-2020-0009
Boržíková, I., Chovanová, E., Majherová, M., & Kandráč, R. (2020). Development of basic motor competencies among standard population during the prepubertal period. Journal of Physical Education and Sport, 20(6), 3699-3705. https://doi.org/10.7752/jpes.2020.06497
Bretz, K., Seelig, H., Ferrari, I., Keller, R., Kühnis, J., Storni, S., & Herrmann, C. (2022). Basic motor competencies of (pre) school children: The role of social integration and health-related quality of life. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(21), 14537. https://doi.org/10.3390/ijerph192114537
Bürgi, F., Meyer, U., Granacher, U., Schindler, C., Marques-Vidal, P., Kriemler, S., & Puder, J. J. (2011). Relationship of physical activity with motor skills, aerobic fitness and body fat in preschool children: A cross-sectional and longitudinal study (Ballabeina). International Journal of Obesity, 35(7), 937-944. https://doi.org/10.1038/ijo.2011.54
Carcamo-Oyarzun, J., & Herrmann, C. (2020). Construct validity of the MOBAK test battery for the assessment of basic motor competencies in primary school children. Revista Espanola de Pedagogia, 78(276), 291-308. https://doi.org/10.22550/REP78-2-2020-03
Clark, J.E., & Metcalfe, J.S. (2002). The mountain of motor development: A metaphor. In J.E. Clark & J. Humphrey (Eds.). Motor development research reviews, (pp.163-190) NASPE Publications: Reston VA
D’Hondt, V., Deforche, B., Vaeyens, R., Vandorpe, B., Vandendriessche, J., Pion, J., … Lenoir, M. (2011). Gross motor coordination in relation to weight status and age in 5- to 12-year-old boys and girls: A cross-sectional study. International Journal of Pediatric Obesity, 6(3), e556-564. https://doi.org/10.3109/17477166.2010.500388
Derer, A., & Mülazımoğlu Ballı, Ö. (2019). İlkokul öğrencilerinin motor yeterlik düzeylerinin fiziksel aktiviteye katılım, yaş, cinsiyet ve beden kütle indeksi ilişkisi. Spor Bilimleri Dergisi, 29(4), 196-204. https://doi.org/10.17644/sbd.344697
Downs, S. H., & Black, N. (1998). The feasibility of creating a checklist for the assessment of the methodological quality both of randomised and non-randomised studies of health care interventions. Journal of Epidemiology and Community Health, 52(6), 377–384. https://doi.org/10.1136/jech.52.6.377
Dursun, M. Z. (2003). Temel becerileri içeren özel beden eğitimi program tasarısının okulöncesi 6 yaş çocukların motor beceri erişileri üzerine etkisi. Yüksek lisan tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı, Ankara.
Graf, C., Koch, B., Kretschmann-Kandel, E., Falkowski, G., Christ, H., Coburger, S., ... & Dordel, S. (2004). Correlation between BMI, leisure habits and motor abilities in childhood (CHILT-project). International Journal of Obesity, 28, 22-26. https://doi.org/10.1038/sj.ijo.0802428
Gürocak, S. (2007). Anasınıfına devam eden 60- 72 ay çocukların dil gelişimi ve ince motor gelişimi açısından değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı, Bolu.
Herrmann, C., Gerlach, E. & Seelig, H. (2016) Motorische basiskompetenzen in der grundschule. Sportwiss 46, 60-73. https://doi.org/10.1007/s12662-015-0378-8
Herrmann, C., Heim, C., & Seelig, H. (2019). Construct and correlates of basic motor competencies in primary school-aged children. Journal of Sport and Health Science, 8(1), 63-70. https://doi.org/10.1016/j.jshs.2017.04.002
Herrmann, C., Seelig, H. (2017) Basic motor competencies of fifth graders. German Journal of Exercise and Sport Research 47, 110-121. https://doi.org/10.1007/s12662-016-0430-3
Karaçam, Z. (2013). Sistematik derleme metodolojisi: Sistematik derleme hazırlamak için bir rehber. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1), 26-33. https://izlik.org/JA24LY89AS
Kress, J., Bretz, K., Herrmann, C., Schuler, P., & Ferrari, I. (2024). Profiles of primary school children’s sports participation and their motor competencies. Children, 11(11), 1370. https://doi.org/10.3390/children11111370
Kress, J., Seelig, H., Bretz, K., Ferrari, I., Keller, R., Kühnis, J., ... & Herrmann, C. (2023). Associations between basic motor competencies, club sport participation, and social relationships among primary school children. Current Issues in Sport Science(CISS), 8(1), 1-21. https://doi.org/10.36950/2023.1ciss006
Lopes V. P, Stodden DF, Bianchi MM, Maia J. A. R., & Rodrigues LP. (2012). Correlation between BMI and motor coordination in children. Journal of Science and Medicine in Sport, 15, 38-43. https://doi.org/10.1016/j.jsams.2011.07.005
Mačura, P., Blahutová, A., Hubinák, A., Koštial, J., Krška, P., Novotná, N., ... & Hulinková, M. (2019, November). Basic motor competencies in the 1st and 2nd grade elementary school children in Slovakia. In Proceedings of the 12th International Conference on Kinanthropology. Sport and Quality of Life, Brno/Czech Republic.
Martinez-Lopez, N., Espinoza-Silva, M., & Carcamo-Oyarzun, J. (2021). Competencia motriz en escolares de primer y segundo año de primaria en la región la Araucanía, Chile. Pensar En Movimiento: Revista De Ciencias Del Ejercicio Y La Salud, 19(2), e45621, 1-16. https://doi.org/10.15517/pensarmov.v19i2.45621
Mengütay, S. (2006). Çocuklarda hareket gelişimi ve spor. Morpa Kültür Yayınları.
Nagy, Á. V., Wilhelm, M., Domokos, M., Gy˝ori, F., & Berki, T. (2023). Assessment tools measuring fundamental movement skills of primary school children: A narrative review in methodological perspective. Sports 11(9), 178, 1-15. https://doi.org/10.3390/sports11090178
Özer, D. S., & Özer, M. K. (2000). Çocuklarda motor gelişim. Kazancı Matbaacılık. s.64.
Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., ... & Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, 1-9. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
Quitério, A. L. D., Costa, J., Martins, M., Onofre, M., Gerlach, E.,Scheuer, C., & Herrmann, C. (2017). Educação física: avaliação dascompetências motoras em alunos de seis anos, do primeiro ano de escolaridade. Retos, 31, 259-263. https://doi.org/10.47197/retos.v0i31.53500
Quitério, A., Martins, J., Onofre, M., Costa, J., Mota Rodrigues, J., Gerlach, E., ... & Herrmann, C. (2018). MOBAK 1 assessment in primary physical education: Exploring basic motor competences of Portuguese 6-year-olds. Perceptual and Motor Skills, 125(6), 1055-1069. https://doi.org/10.1177/0031512518804358
Sarı, K. (2001). Temel psikomotor becerilerin gelişimine farklı eğitim kurumları ve deneklerin özlük niteliklerine bağlı değişkenlerin etkisi. Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı, Konya.
Şeker, K. N. (2015). Kırsal bölgede okul öncesi eğitime devam eden 5 yaş çocukları ile montessori eğitimi alan 5 yaş çocukların motor becerilerinin karşılaştırılması. Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı, Konya.
Top, E., & Yıldız, M. (2017). 11-14 yaş grubu çocukların sosyo-demografik özellikleri, motor performans düzeyleriyle yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(1), 41-56. https://izlik.org/JA82DP74EX
Trávníček, M., Vlček, P., Vrbas, J., & Nykodým, J. (2016). Pilotní ověření testové baterie pohybových dovedností MOBAK jako součást kurikula sportovních her ve školní tělesné výchově. Studia Sportiva, 10(2), 164-176.
Wälti, M., Sallen, J., Adamakis, M., Ennigkeit, F., Gerlach, E., Heim, C., ... & Herrmann, C. (2022). Basic motor competencies of 6-to 8-year-old primary school children in 10 European countries: A cross-sectional study on associations with age, sex, body mass index, and physical activity. Frontiers in psychology, 13, 804753, 1-12. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.804753
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
