Aktif Spor Yapan Bireysel ve Takım Sporcularının Hedonik Tüketim ve Spor Teknolojilerine Yönelik Tutumlarının İncelemesi
DOI:
https://doi.org/10.70736/spjses.334Anahtar Kelimeler:
Bireysel ve takım Sporları, hedonik tüketim, spor teknolojileriÖzet
Bu çalışmanın amacı, aktif olarak spor yapan bireylerin hedonik tüketim eğilimleri ile spor teknolojilerine yönelik tutumlarını incelemek ve bu tutumların bireysel ve takım sporcuları arasında farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Çalışmanın evrenini Elazığ ilinde aktif olarak bireysel ve takım sporları ile ilgilenen 4959 sporcu oluştururken örneklem grubunu ise 675 sporcu oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak Sporda Hedonik Tüketim Tutum Ölçeği (SHTÖ) ve Spor Teknolojileri Tutum Ölçeği (STTÖ) kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, ölçeğe katılan bireylere ilişkin veriler üzerinde frekans ve yüzde analizleri yapılmış; iki kategorili değişkenler için t-testi, üç veya daha fazla kategorili değişkenler için ise tek yönlü varyans analizi, farklılıkların belirlenmesinde ise Tukey testinden yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler doğrultusunda cinsiyet, yaş, eğitim, spor yılı ve spor branşı gibi demografik değişkenlerin spor teknolojilerine yönelik tutum ve hedonik tüketim davranışları üzerinde anlamlı etkiler yarattığını, ancak spor deneyimi ve eğitim düzeyinin bu tutumlar üzerinde sınırlı etkisi olduğunu göstermektedir. Çalışmaya katılan sporcuların spor teknolojileri ve sporda hedonik tüketiminin cinsiyet açısından incelendiğinde, erkek sporcuların satın alma düzeyi (X̄=18.07), kadınlara (X̄=17.41) kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksektir. Kadın sporcuların içsel motivasyonu (X̄=18.82), erkeklere (X̄=18.41) kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksektir. Bu sonuçlar, bireylerin spora yönelik hedonik tüketim eğilimleri ile spor teknolojilerine yönelik genel tutumları arasında zayıf ve anlamsız bir ilişki olduğunu göstermektedir. Başka bir deyişle, bireylerin spor yaparken duyduğu haz ve keyif alma düzeyi, onların spor teknolojilerine yönelik genel yaklaşımlarını anlamlı düzeyde etkilememektedir.
Referanslar
Arslan, B. (2016). Satın alma ortamının hedonik alışverişe etkisi. In. Tüfekçi, N. (Ed.), Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Kapsamında Stratejik Araştırmalar: Güncel Konular, Tartışmalar ve Uygulamalar içinde, (s.101-124). Lambert Academic Publishing.
Aydın, G. (2025). Spor takımı evangelizminin lisanslı ürün satın alma niyeti üzerindeki etkisinde hedonik alışveriş değerinin aracılık rolü. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 134-150. https://doi.org/10.71243/dksbd.1792400
Aytekin, P. & Ay, C. (2015). Hedonik tüketim ve anlık satın alma ilişkisi. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 141-156.
Bayram, A., Şedal, D., & Şahin, E. (2025). Sosyal belediyecilik ve rekreasyon: Bingöl belediye başkan adaylarının proje vaatlerinin içerik analizi. Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 191-210. https://doi.org/10.70007/yalovaspor.1739558
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri (25. Baskı). Pegem Akademi.
Cosh, S., & Tully, P. J. (2014). “All I have to do is pass”: a discursive analysis of student athletes' talk about prioritising sport to the detriment of education to overcome stressors encountered in combining elite sport and tertiary education. Psychology of Sport and Exercise, 15(2), 180-189. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2013.10.015
Çakır, M., & Çakmak, A. Ç. (2012). 12-18 yaş arası gençlerin hedonik tüketim davranışlarının incelenmesi: Kocaeli şehir merkezinde bir araştırma. Journal of History Culture and Art Research, 1(4), 171-189. https://doi.org/10.7596/taksad.v1i4
Doğan, H. G., Gürler, A. Z. & Ağcadağ, D. (2014). Hedonik tüketim alışkanlıkları üzerine etkili faktörlerin değerlendirilmesi (Tokat ili örneği). Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(30), 69- 77.
Gayretli, Z., Zengin, S., Çelik, A., & Özmutlu, İ. (2023). Sporcuların giyilebilir teknolojik spor ürünlerini kullanım algı düzeylerinin incelenmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 136-146 https://izlik.org/JA78JB93KZ
Gürdin, B. (2019). Sosyal medyanın hedonik tüketimi ve fomo’nun gücü. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(3), 1259-1278. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.19.08.1160
Güven, E. Ö. (2009). Hedonik tüketim: Kavramsal bir inceleme. Anadolu Bilimleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 13, 65-72. https://izlik.org/JA29FJ48YH
Hepsert, S., Sezer, B. S., Gökçen, M. G., & Kılıç, Y. (2024). Sedanter ve antrene bireylerde hedonik açlığın dispne, yaşam kalitesi ve uyku kalitesine etkisi. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences-IJSETS, 10(4), 195-205. https://doi.org/10.18826/useeabd.1497428
Karahüseyinoğlu, M. F., Altungül, O., Nacar, E., & Tutar, Ö. F. (2020). Examination of the levels of digital game dependency of the students of the faculty of sports. Asian Journal of Education and Training, 6(1), 18-22. https://doi.org/10.20448/journal.522.2020.61.18.22
Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi (31. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
Kırcı, H. (2014). Hedonik tüketim davranışları ve toplumsal etkileri. Paradoks Ekonomi Sosyoloji ve Politika Dergisi, 10(1), 80-100. https://izlik.org/JA42YP43UM
Öktem, T., Öktem, G. & Genç, H. İ. (2017). Review of the hedonic consumption perceptions based on gender and shopping habits of undergraduates: Manisa celal bayar university school of physical education and sports case. International Journal of Science Culture and Sport, 5(1), 20-26. https://doi.org/10.14486/IntJSCS641
Serçek, S. & Korkmaz, M. (2023). Sporda giyilebilir teknoloji üzerine sistematik bir literatür taraması. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(1), 77-92. https://izlik.org/JA29CB59BY
Şimşek, A., & Devecioğlu, S. (2024). Spor teknolojileri tutum ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 161-176. https://izlik.org/JA67TL55MP
Tutar, Ö. F. (2023). Development of hedonic consumption attitude scale in sports; Validity and reliability study. Mediterranean Journal of Sport Science, 6(3), 928-938. https://doi.org/10.38021/asbid.1325928
Weinberg, R. S., & Gould, D. (2015). Foundations of sport and exercise psychology (6th Ed.). Human Kinetics.
Yalın, E. E. (2019). Hedonik tüketim davranışlarında sosyal medyanın rolü: Afyon Kocatepe Üniversitesi öğrencileri üzerine bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
Yaraş, A., & Birlik, A. (2025). Sporcuların sosyal medya bağımlılığı ile hedonik tüketim nedenleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, Advanced Online Publication, 60-72. https://doi.org/10.70701/makusbd.1767776
Yurtsızoğlu, Z. (2020). Spor takımı taraftarı lise öğrencilerinin, hedonik tüketim eğilimi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(1), 146-162.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
