Sualtı Hokeyi Sporcularının Sportif Özgüven ile Psikolojik Beceri Düzeylerinin İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.70736/spjses.324Anahtar Kelimeler:
Psikolojik beceri, sportif özgüven, sualtı hokeyi, sualtı sporcularÖzet
Bu araştırmanın amacı, sualtı hokeyi sporcularının sportif özgüven ve psikolojik beceri düzeylerinin; cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve sporcu kimliği değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 217 kadın ve 144 erkek olmak üzere toplam 361 sualtı hokeyi sporcusu oluşturmaktadır. Veriler, Kişisel bilgiler formu, “Sportif Özgüven Envanteri” ve “Sporcuların Psikolojik Becerilerini Değerlendirme Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen bulgular, sualtı hokeyi sporcularının sportif özgüven ve psikolojik beceri düzeylerinin incelenen değişkenler açısından anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Yaş değişkeni açısından, 20 yaş ve altındaki sporcuların sportif özgüven düzeylerinin 21-35 yaş aralığında ve 36 yaş ve üzerindeki sporculara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Eğitim düzeyi incelendiğinde, yüksek lisans ve doktora mezunu sporcuların sportif özgüven düzeylerinin daha yüksek olduğu; lisans mezunu sporcuların ise psikolojik beceri düzeylerinin diğer gruplara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sporcu kimliği değişkenine göre ise elit sualtı hokeyi sporcularının sportif özgüven ve psikolojik beceri düzeylerinin alt yapı sporculara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, sualtı hokeyi sporcularının sportif özgüvenleri ile psikolojik beceri düzeyleri arasında pozitif yönlü ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, erkek sporcuların sportif özgüven ve psikolojik beceri düzeylerinin kadın sporculara göre daha yüksek olduğu; 20 yaş ve altındaki sporcuların sportif özgüven düzeylerinin diğer yaş gruplarına kıyasla daha yüksek bulunduğu; eğitim düzeyi yüksek lisans ve doktora olan sporcuların sportif özgüvenlerinin arttığı ve eğitim düzeyindeki artışın psikolojik beceri düzeyleriyle paralellik gösterdiği belirlenmiştir. Bu bulgular, sualtı hokeyinde sportif başarıya ulaşmada psikolojik faktörlerin belirleyici rolünü ortaya koymaktadır.
Referanslar
Aktepe, K. (1999). Zihinsel antrenman. Aydoğdu Ofset.
Andersen, M. H., Ottesen, L., & Thing, L. F. (2018). The social and psychological health outcomes of team sport participation in adults: An integrative review of research. Scandinavian Journal of Public Health, 47(8), 832-850. https://doi.org/10.1177/1403494818791405
Birrer, D., & Morgan, G. (2010). Psychological skills training as a way to enhance an athlete’s performance in high-intensity sports. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 20(Suppl 2), 78-87. https://doi.org/10.1111/j.1600-0838.2010.01188.x
Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Pegem Akademi.
Çiftçi, M. C., Tolukan, E., & Yılmaz, B. (2021). Sporcuların zihinsel antrenman becerileri ile sürekli sportif öz güven düzeyleri arasındaki ilişki. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 26(1), 151-162.
Dzewaltowski, D. A. (1989). Toward a model of exercise motivation. Journal of Sport and Exercise Psychology, 11(3), 251-269. https://doi.org/10.1123/jsep.11.3.251
Eime, R. M., Young, J. A., Harvey, J. T., Charity, M. J., & Payne, W. R. (2013). A systematic review of the psychological and social benefits of participation in sport for children and adolescents: informing development of a conceptual model of health through sport. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 10(1), 98. https://doi.org/10.1186/1479-5868-10-98
Engür, M., Tok, S., & Tatar, A. (2006). Durumluluk ve sürekli sportif güven envanterlerinin Türkçeye uyarlanması. 9th International Sport Sciences Congress, Muğla/Türkiye.
Erhan, S. E., Bedir, D., Güler, M. Ş., & Ağduman, F. (2015). Sporcuların psikolojik becerilerini değerlendirme ölçeğinin Türkçe geçerlilik güvenirlik çalışması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 59-71.
Güler, M. Ş. (2019). Kayak sporcularında kişilik özellikler psikolojik beceri ve algılanan stres arasındaki ilişkinin incelenmesi. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü, Spor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Erzurum.
İnan, H., Ayaş, B. E., & Kartal, M. (2017). Examining of sport trait self-confidence in tennis branche athletes in terms of various variables. Route Educational and Social Science Journal, 4(6), 57-62.
Kerdijk, C., Van der Kamp, J., & Polman, R. (2016). The influence of the social environment context in stress and coping in sport. Frontiers in Psychology, 7(875), 1-8. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.00875
Moritz, S. E., Feltz, D. L., Fahrbach, K. R., & Mack, D. E. (2000). The relation of self-efficacy measures to sport performance: A meta-analytic review. Research Quarterly for Exercise and Sport, 71(3), 280-294. https://doi.org/10.1080/02701367.2000.10608908
Özerkan, K. N. (2004). Spor psikolojisine giriş. Nobel Yayınevi.
Richards, K. (2016). How to be confident and improve your self-image. CreateSpace Independent Publishing Platform.
Sivrikaya, M. H., & Ozan, M. (2020). Futbolcuların psikolojik becerilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(1), 1-12.
Smith, R. E., Schutz, R. W., Smoll, F. L., & Ptacek, J. T. (1995). Development and validation of a multidimensional measure of sport-specific psychological skills: The athletic coping skills ınventory-28. Journal of Sport and Exercise Psychology, 17(4), 379-398. https://doi.org/10.1123/jsep.17.4.379
Thomas, O., & Mellalieu, S. D. (2008). Stress Management in Applied Sport Psychology. Routledge.
Vealey, R. S. (1986). Conceptualization of sport-confidence and competitive orientation: Preliminary investigation and instrument development. Journal of Sport and Exercise Psychology, 8(3), 221-246. https://doi.org/10.1123/jsp.8.3.221
Vurgun, N. (2010). Sporda imgeleme anketinin Türkçeye uyarlanması ve sporda imgelemenin yarışma kaygısı ile sportif güven üzerindeki etkisi. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı, İzmir.
Yaylacı, S. T. (2019). Sportif faaliyetlerin 13-14 yaşındaki bireylerin özgüven düzeylerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabilim Dalı, Çorum.
Yazıcı, A. (2019). Spor psikolojisinde yeni yaklaşımlar. Akademisyen Kitabevi.
Yıldız, H. (2020). Taekwondo sporcularının psikolojik beceri düzeylerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Spor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Konya.
Yıldız, M. E., & Erhan, S. E. (2019). Kış sporu ile uğraşan sporcuların psikolojik becerilerinin incelenmesi. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 1(1), 24-32.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
